Uitgaven voor en belangrijkheid van vrije tijd

Tussen 2001 en 2005 lagen volgens het Bulgaarse ministerie van financiën de overheidsuitgaven voor recreatie, cultuur en religie in Bulgarije rond 0,8% van het BBP (EU25 0,9%; EU10 1,2%). De uitgaven van Bulgaarse huishoudens voor vrije tijd en cultuur stegen volgens Eurostat tussen 1997 en 2000 van 2,8 naar 4,8% van het huishoudbudget (EU25: 9,6% tussen 2000 en 2004); die voor genotsmiddelen (drank, tabak en narcotica) van 2,4 naar 3,3% (EU 3,6% in 2004) en die voor vervoer van 10,9 naar 13,4% (EU 13,6% in 2004). Het deel van het budget dat opging aan eten en drinken (niet alcoholisch) daalde van 38 naar 28% (Eu 13% in 2000). De huishoudelijke uitgaven voor restaurants en hotels lagen in 2000 op 8,6% van het budget (EU 8,9% in 2004) en die voor kleding en schoeisel op 3,6% (EU 6,4% in 2000). Het Bulgaarse statistische bureau NSI gaf andere cijfers voor de huishoudelijke uitgaven (over 2005: voedsel en niet alcoholische dranken 34,7%, alcohol en tabak 4,2%; kleding en schoeisel 3,7%; vervoer 6%, recreatie, cultuur en educatie 3,9%). In 2006 had 41% van de Bulgaarse huishoudens een auto (vervoer geschiedt op het platteland vaak met paard en wagen). Rond begin oktober 2006 was het contingent Bulgaren dat de stelling onderschreef dat vrije tijd belangrijker gevonden hoort te worden dan werk met 34% het kleinste binnen de EU na dat van Roemenië, Luxemburg en Duitsland (EU 48%).

Stad en platteland

De verschillen tussen stad en platteland zijn qua levensstijl en uitgavenpatroon erg groot. In de stad wordt steeds meer geld uitgegeven aan fastfood, horeca, afhaal of bezorgmaaltijden en consumentenelektronica. Op het platteland leefde ten tijde van de laatste volkstelling (die van 2001) driekwart van de huishoudens nog zonder wasmachine, de helft zonder elektrisch of gasfornuis en 33% met poepdozen en/of zonder telefoon, koelkast of kleuren tv. De materiële ontwikkelingsachterstanden op het platteland vertalen zich in de vrijetijdsbesteding en recreatie. Werk en vrije tijd zijn daar nog sterk verweven in de vorm van seizoensgebonden verzamel, productie en ambachtactiviteiten. Dingen die moeten gebeuren geschieden vaak collectief in een niet opgelegd en tijdloos tempo. Veel bijkomende bezigheden waar individuen vrij voor kiezen leveren in natura of in de vorm van bijverdiensten vaak een bijdrage aan overleven en comfort van de dorpsgemeenschap. Zo kon het gebeuren dat in verschillende Balkanlanden iemand die zijn spullen uit eigen tuin op de markt verkocht een Bulgaar werd genoemd. Daarnaast spelen tradities en folklore een belangrijke rol op het platteland (jaarlijks terugkerende feestdagen, uitjes en familiegebeurtenissen). Tuinieren in moestuinen met fruitbomen, bessenstruiken en scharreldieren en in siertuinen is overal (ook in de stad) populair. In 2001 had 10% van de stadshuishoudingen een buitenhuisje met tuin op het platteland. Vaak maakt de hele uitgebreide familie er gebruik van.

Vrijetijdsbestedingen

Overal in Bulgarije (ook in de steden) houdt men van gezellig samenzijn met vrienden of familie. Dit gebeurt op het platteland vaak thuis en in de stad ook vaak in parken, disco's, cafés, kelders en koffiehuizen. Daar gaat één en ander nogal eens gepaard met verhitte en soms filosofisch getinte discussies over voetbal, politiek of vrouwen. Vooral op het zuidelijke platteland gaat het wat meer ontspannen toe. Vrouwen hebben er tijdens hun gesprekken vaak een naai, haak of boduurwerkje bij. Ook doet men in gezelschap van anderen dikwijls aan spelletjes (kaartspelen; bordspe­len), muziek en dans en amateurtoneel. Tot de veel voorkomende mannelijk hobby's behoren klussen in en rond het huis (bijv sleutelen aan auto's) en wijn maken. Bij stedelingen zijn werk en vrije tijd meer gescheiden dan op het platteland. Er worden ook meer kranten en tijdschriften gelezen en er wordt langer en meer tv gekeken. Het aantal uren tv programma's verdubbelde tussen 1997 en 2003 bijna naar 500.000 doordat er veel zenders bijkwamen. In 2003 was in de programma's het grote tijdsaandeel van films (24%) en muziek (13%) opvallend. Verder ging 10% van de tv zendtijd naar nieuws en actualiteiten, 5% naar reclame en slechts 2,5% naar sport. Rond 2003 had ruim 40% van de Bulgaren een kabelaansluiting en 10% had een schotelantenne. Vrijwel alleen stedelingen doen aan buitenactiviteiten om louter recreatieve redenen. Daarbij zijn het maken van trektochten, bergbeklimmen, grottenexploratie, skiën en tennis populair. Naast bronnenbaden vormen rivieren en de Zwarte Zeekust belangrijke recreatieve trekpleisters voor de stedeling om te vissen, zonnebaden of zwemmen of voor andere vormen van watervertier.