Litouwers en de wereld

Op 1-1-2005 woonden in Nederland 1160 geregistreerde Litouwers; 249 van hen wa­ren kinderen van 1 of 2 in Litouwen geboren ouders. In Nederland is een actieve Litouwse club (OLB) met ruim 200 leden en een druk bezochte website.

Tussen maart 2002 en maart 2003 werden in Nederland gemengd Pools-Litouwse ben­des opgepakt die gespecialiseerd waren in ramkraken en in het openbreken van auto's met speciale sleutels. Het fenomeen was al eerder in Duitsland bekend.

Tussen 1996 en 2003 emigreer­den zo'n 150 Nederlanders naar Litouwen.

Meer dan een miljoen Litouwers wonen buiten hun land; waarvan 800.000 in de VS (vooral in Chicago).

Ook andere Angelsaksische immigrantenlanden (bijv Australië en Canada) en sommige Zuid Amerikaanse landen kennen flinke Litouwse gemeen­schappen. Sinds 1997 worden ze gesteund door de Litouwse overheid.

Wellicht mede doordat Litouwen 20% minderheden kent en Letland 40%, gaat men in Litouwen meer ontspannen om met etniciteit. Hierdoor integreren de etnische (Wit)russen en Oekraïners in Litouwen beter dan in Letland.

Anders dan in Letland staat etniciteit niet in het Litouwse paspoort vermeld en in steden met een Russische meerderheid mogen officiële stukken in het Litouws en in het Russisch worden opgesteld.

In 1989 berekende het Franse geografische instituut het centrum van Europa in Litou­wen op 54.54 N en  25.18 O. Deze coördinaat werd opgesierd met een park met kunstwerken, maar toen dat net klaar was ontdekte men dat men er 7 km naast zat.

Er zijn meer plaatsen in Europa  die claimen dat ze het centrum van Europa zijn (ondermeer in Tsjechië en Oekraïne).

Litouwen zelf

Op 1/1-2004 telde Litouwen 5 steden met meer dan 100.000 inwoners, te weten Vil­nius 541.000, Kaunas 369.000, Klaipèda 190.000, Siauliai 131.000 en Panevezys 118.000. Op Alytus na (71.000) hadden andere plaatsen minder dan 50.000 inwoners.

De vrouw van Jonas Kuprevicius zou in Litouwen met de achternaam Kupreviciené (achtervoegsel né) door het leven gaan en zijn ongetrouwde dochter zou bij haar achternaam aangeduid worden met Kupreviciuité (achtervoegsel té).

Het Litouws kent geen standaard gebarentaal. Doven in het land leren liplezen, onder­steund met door de logopediste bedachte gebaren.

De groen geklede Litouwse politieagenten worden wel kom­kommers genoemd. Men hoort vaak dat ze er niet zijn wanneer je ze nodig hebt en andersom.

Normen en waarden in Litouwen

Door de geschiedenis van Litouwen heen hebben wisselende loyaliteiten altijd een belangrijke rol gespeeld en daardoor is er veel achterdocht.

Tussen 1990 en 1999 daalde in de Baltische staten het wantrouwen tegenover de poli­tie 81 naar 70% (NL 45% in 2005) en het wantrouwen tegen het onderwijssysteem van 54 naar 34%. Het nationalisme (trots op eigen land) daalde van 86 naar 63%.

Tegelijkertijd steeg het aandeel dat het onterecht claimen van uitkeringen goedkeurt van 40 naar 55% en het goedkeuren van belastingfraude nam toe van 51 naar 64%. Deze stijgingen waren groter dan in andere Oost-Europese landen.

Het wantrouwen t.o.v. de medemens in het algemeen ging van 76 naar 78% (normaal in het voorma­lige Oostblok) en het aandeel dat vindt dat je nooit over politiek moet praten steeg van 4 naar 20% (vergelijkbaar met elders in het voormalige Oostblok).

In het prioriteitenlijstje van de in januari 2003 aangetreden president Paksas stonden ontmanteling van kerncentrales van het type Tsjernobil, het voorkomen van braindrain (emigratie hoogopgeleiden), rechten voor buitenlandse investeerders, de bestrijding van de criminaliteit en het herstel van normen en waarden bovenaan. Met het laatste punt nam Paksas het zelf niet zo nauw en dat heeft hem uiteindelijk de kop gekost.

Amber

Amber of barnsteen, fossiele hars van naaldbomen, werd veel gevonden op de Baltische stranden, maar sinds de 19^e eeuw wordt het langs de Baltische kusten uit mijnen gehaald. Soms zitten er beestjes (bijv muggen) in barnstenen.

Vanaf 4000 v. Chr. is amber van de Baltische kusten achtereenvolgens terechtgeko­men bij de Egyptenaren, Assyriërs, Grieken en Romeinen. Bij de Romeinen kostte een stuk amber evenveel als een sterke slaaf. Amberkleurig haar was in de tijd van Nero in de mode bij de Romeinse dames.

Van de 13^e tot de 19^e eeuw moest alle amber dat in Litouwen werd gevonden worden ingeleverd bij de hertog van Pommeren. Wie dat niet deed werd opgehangen.

Voor bezoekers

Elektrische apparaten uit Nederland (incl. laptops) kunnen in Litouwen zonder problemen op het net worden aangesloten.

Lithuanian Airlines vliegt elke dag heen en weer tussen Vilnius en Schiphol. Een enkele reis duurt ongeveer 2 uur.

Op het vliegveld worden auto's verhuurd bij firma's als Avis, Baltic Optima, Eva en Hertz. Een huurauto kost rond €75 p/d (incl. aanvullende verzekering).

Een taxi van het vliegveld naar het centrum (10 km) kost rond €8; tussen 22.00 uur en 6 uur  de helft meer.

Tussen Vilnius en Riga (Letland) bestaan uitstekende busverbindingen (4 uur met Eurolines) en vliegverbindingen (Air Baltic: 35 minuten).

Het hele jaar door is het In Litouwen een uur later dan in de meeste west en midden Europese landen.

Omdat men de Schengen akkoorden nog niet heeft ondertekend zijn er grenscontroles. Bezoekers hebben een paspoort nodig dat bij binnenkomst minstens 3 maanden geldig is.

Euro's omwisselen bij banken of wisselkantoren is aan te raden en vertrouwd. Bij hotels kan het ook vaak. Sinds juni 2004 ligt de koers op 3,45 Litas per €.

Vilnius heeft een ruim en goed hotelaanbod. In tophotels kost een overnachting rond €130. in de talloze restaurants kan men vanaf 12.00 uur lunchen en vanaf 18.00 uur dineren. In restaurants e.d volstaat doorgaans het naar boven afronden van rekeningen.

Banken zijn alleen s'morgens open. Overheidsgebouwen en zakenkantoren zijn meestal toegankelijk van 9 tot 18 (op vrijdag tot 17 uur). Wel kennen overheden, kantoren en veel winkels tussen 13 en 15 uur een middagpauze van een uur.

In steden zijn veel geldautomaten en creditcards worden veelvuldig geaccepteerd. Buiten de grote stad verdient het aanbeveling om genoeg lokale contacten bij zich te hebben.

Vooral bij jongeren is de rijstijl nogal ruig.